راهکارهای تقویت ایمن‌سازی گزارشگری مالی در ایران: رویکرد نظریه‌پردازی زمینه بنیان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای حسابداری، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران

2 دانشیار گروه حسابداری، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران

3 استاد گروه حسابداری، دانشگاه خاتم، تهران، ایران

4 استاد گروه مدیریت، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

چکیده

گزارش‌های مالی مهم‌ترین منابع اطلاعاتی است که هدف آن فراهم کردن اطلاعات لازم برای تصمیم‌گیری‌های اقتصادی بوده و بخش اعظمی از نیاز اطلاعاتی بازار سرمایه را تأمین می‌کند. در این پژوهش سعی بر آن است که به بررسی و ارائه راهکارهایی برایتقویت ایمن‌سازی گزارشگری مالی که منجر به شفافیت بازار سرمایه و افزایش کارایی اطلاعاتی بازار می‌گردد، با استفاده از رویکرد نظریه‌پردازی زمینه بنیان پرداخته می‌شود. جامعه آماری پژوهش، اساتید دانشگاه‌ها و خبرگان حرفه‌ای که در حوزه گزارشگری مالی صاحب‌نظر هستند، می‌باشد که با توجه به روش تحقیق، از روش نمونه‌گیری گلوله برفی یا زنجیره‌ای برای مصاحبه انتخاب شده‌اند. برای این منظور، با 23 نفر از اساتید دانشگاه و خبرگان حرفه‌ای گزارشگری مالی مصاحبه صورت گرفت. داده‌های پژوهش به کمک روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی که ویژه رویکرد نظریه‌پردازی زمینه بنیان است، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و مقوله‌های کلان، مقوله‌های اصلی و خرد مقوله‌ها (مفاهیم) استخراج گردید. راهکارهای عمده در زمینه ایمن‌سازی گزارشگری مالی از دیدگاه مشارکت‌کنندگان بیشتر مبتنی بر استقرار سیستم کنترل داخلی اثربخش، تقویت فرهنگ پاسخگویی- پاسخ‌خواهی، تقویت مکانیزم نظارتی و اصلاح ساختارهای آن، پیوستن به بازارهای جهانی، تقویت زیرساختارهای گزارشگری مالی، یکسان‌سازی با قوانین بین‌المللی و بهبود شرایط و اصلاح ساختار اقتصادی بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Strategies for Inhancing Financial Reporting Immunization in Iran: Grounded Theory Approach

نویسندگان [English]

  • Ghader Dadashzadeh 1
  • Heidar Mohammadzadeh Salteh 2
  • Rezvan Hejazi 3
  • Houshang Taghizadeh 4
1 Ph.D. Candidate Accounting, Marand Branch, Islamic Azad University, Marand, Iran
2 Associate Professor of Accounting Department, Marand Branch, Islamic Azad University, Marand, Iran
3 Professor Accounting Department, Khatam University, Tehran, Iran
4 Professor Management Department, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran
چکیده [English]

Financial Reports are the most important sources of information aimed at providing the necessary information for economic decisions and providing a large part of the information needs of the capital market. In this research, we try to explore and propose Strategiesfor InhancingFinancial Reporting Immunization that leads to transparency of the capital market and increase efficiency information market, is discussed using Grounded Theoryapproach. The statistical population of the study is the professors of universities and professional experts in the field of financial reporting that according to the research method snowball sampling or chains for interview were selected. In order to, interviews were conducted with 23 university professors and professional financial reporting experts. The data of the research was analyzed using the open, axial and selective coding method, which is specially based on the Grounded Theoryapproach and were extracted macrocategories, main categories and small categories (concepts). Major strategies in the field of Financial Reporting Immunization from the perspective of more contributors based on the deployment of an effective internal control system, strengthening responsiveness-response culture, strengthening its oversight mechanism and reforming its structures, joining the global markets, strengthening financial reporting infrastructures, aligning with international law, and improving conditions and reforming the economic fabric.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Financial Reporting Immunization
  • Strategies for Inhancing Financial Reporting Immunization
  • Grounded Theory Approach
∗  اعتمادی، حسین؛ سپاسی، سحر و احمدیان، وحید. (1396). فراتحلیل اثرات پذیرش استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی بر کیفیت گزارشگری مالی، فصلنامه پژوهش‌های تجربی حسابداری، 6(24)،47-88.

∗  اعتمادی، حسین و یارمحمدی، اکرم. (1382.)، عوامل موثر بر گزارشگری میان‌دوره‌ای به‌موقع، فصلنامه علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، 19(38)، 87-99.

∗  ایمان، محمدتقی. (1391 الف). روش‌شناسی پژوهش‌های کیفی، قم:پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، چاپ اول.

∗  ایمان، محمدتقی. (1391 ب). فلسفه روش پژوهش‌ در علوم انسانی، قم:پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.

∗  بازرگان، عباس. (1391). مقدمه‌ای بر روش‌های پژوهش کیفی و آمیخته- رویکردهای متداول در علوم رفتاری، تهران: انتشارات نشر دیدار.

∗  حسینی، سیدجواد و کرمشاهی، بهنام. (1391). بهبود گزارشگری مالی و حسابرسی، مجله پژوهش حسابداری، 7، 1-21.

∗  خوزین، علی؛ طالب‌نیا، قدرت‌اله؛ گرکز، منصور و بنی‌مهد، بهمن. (1397). بررسی اثر ساختار مالکیت بر توسعه سطح گزارشگری پایداری، فصلنامه حسابداری مدیریت، 11(36)، 1-13.

∗  رحمانی، علی و حسینی، سمیه. (1391). بررسی شفافیت صورتهای مالی بانک‌ها،فصلنامه تازه‌های اقتصاد، 135(1)، 78-82.

∗  سادات سیدجمالی، ذکیه و دعائی، میثم. (1397). رابطه بین کیفیت گزارشگری مالی و کارایی سرمایه‌گذاری با توجه به اثر تعدیل‌گری عدم تقارن اطلاعاتی و ساختار مالکیت، مجله رویکردهای پژوهشی در نوین مدیریت و حسابداری، 6، 126-110.

∗  صمدی لرگانی، محمود. (1389). تبیین ارتباط بین شفافیت گزارشگری مالی با گزارشگری مالیاتی، رساله دکتری حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات واحد تهران.

∗  عربصالحی، مهدی و میرزایی، مهدی. (1395). کیفیت گزارشگری مالی و کیفیت حسابرسی، مجله حسابدار رسمی، 33، 50-53.

∗  عقیلی، محمدرضا. (1378). چگونگی بکارگیری استانداردهای حسابداری قراردادهای اجاره بلندمدت، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه علامه طباطبائی تهران.

∗  کاویانی، مریم. (1394). نگاهی به چالش‌های گزارشگری کنترل‌های داخلی در ایران، مجله حسابرس، 50-42.

∗  گودرزی، احمد؛ بابازاده شیروان، هانی. (1394). بررسی رابطه بین کیفیت گزارشگری مالی و سررسید بدهیها با کارآیی سرمایه‌گذاری، فصلنامه حسابداری مدیریت، 8(27)، 105-117.

∗  مدرس، احمد و حصارزاده، رضا.(1387). کیفیت گزارشگری مالی و کارایی سرمایه‌گذاری، فصلنامه بورس و اوراق بهادار، سال اول، شماره 2، 116-85.

∗  محمدیان، محمد و ستایش، محمدحسین. (1397). الگویی برای گزارشگری مالی و غیرمالی بانک‌ها: از طریق شاخص‌سازی گزارشگری شهروند شرکتی، فصلنامه پژوهش‌های کاربردی در گزارشگری مالی، 7(12)،43-70.

∗  مرادی، مهدی؛ سلیمانی مارشک، مجتبی و باقری، مصطفی. (1394). عوامل موثر بر به‌هنگامی گزارشگری مالی با استفاده از تکنیک‌های شبکه عصبی مصنوعی و درخت تصمیم، فصلنامه پژوهش‌های تجربی حسابداری، 5(17)، 137-119.

∗  مشایخ، شهناز؛ حکمت، هانیه و کاشف، معصومه. (1391). بررسی فاصله گزارشگری مالی از اهداف مورد نظر استانداردهای حسابداری در ایران، مجله پژوهش حسابداری، شماره 6، 24-1.

∗  مهام، کیهان و تک روستا، مجید.(1391). شناخت موانع ارزیابی کنترل‌های داخلی در حسابرسی مستقل، فصلنامه دانش حسابرسی، سال دوازدهم، شماره 46، 79-62.

∗  هندریکسون، الدون اس و ون‌بردا، مایکل‌اف. (1385). تئوری حسابداری، ترجمه علی پارسائیان، تهران: انتشارات ترمه.

∗  وثوق آبکنار، وحید. (1389). دلایل عدم بکارگیری بخش‌هایی از استاندارد شماره 28 (فعالیت‌های بیمه عمومی) توسط شرکتها و موسسات صنعت بیمه ایران، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه تهران.

∗  وکیلی‌فرد، حمیدرضا و علی‌اکبری، مونا. (1388). تأثیر بکارگیری استانداردهای حسابداری بر کیفیت گزارشگری مالی، مجله حسابداری مدیریت، 2(3)،77-87.

∗ یوسفی‌اصل، فرزانه؛ ملانظری، مهناز و سلیمانی ‌امیری، غلامرضا. (1395). تبیین مدل شفافیت گزارشگری مالی، فصلنامه پژوهش‌های تجربی حسابداری، سال چهارم، شماره 14، 38-1.

 

∗ Al Sufy, F. J. Almbaideen, H. I. M. Alabbadi, M. H. Makhlouf, M. H. (2013). Corporate Governance and Its Impact on the Quality of Accounting Information in the Industrial Community Shareholding, International Journal of Humanities and Social Science 3(5), 184-195.

∗ Armstrong, C.S. Guay, W.R. Weber, J.P. (2010). The role of information and financial reporting in corporate governance and debt contracting, Journal of Accounting and Economics: 50(2-3): 179-234.

∗ Ashbaugh-Skaife H. Collins D. Kinney, W. (2007). The Discovery and reporting of internal control material weaknesses prior to SOX-mandated audits, journal of Accounting and Economics, 44(1/2), 92-166.

∗ Ashbaugh, H. Pincus, M. (2001). Domestic accounting standards, international accounting standards, and the predictability of earnings. Journal of Accounting Research, 39 (3), 417-434.

∗ Ball, Ray. Ashok, Robin. Joanna, Shu ang wu. (2000). Incentives Versus Standards: Properties of Accounting Incom Four East Asion Countries, and Implication for Acceptance of IAS.

∗ Barth M. Clinch, G. (2007).Scale Effects in Capital Markets-Based Accounting Research, Journal of Business Finance and Accounting, International Accounting Policy Forum.

∗ Barth, Merry, E. Wayne R, Landsam.Mark H, Lang. (2010). International Accounting Standards and Accounting Quality.

∗ Barth, M. Landsman, W. Lang, M. (2008). International Standards and Accounting Quality, Journal of Accounting Research (3), 467-498.

∗ Beyer, A. Cohen, D. A. Lys, T. Z. Walther, B. R. (2010). The financial reporting environment: Review of the recent literature. Journal of Accounting and Economics, 50(2–3), 296-343.

∗ Biddle, G. Hilary, G. (٢٠٠۶). Accounting quality and firm-level investment, The Accounting Review, ٨١, ٩۶٣-٩٨٢.

∗ Bidlle, G.G. Hilary, K. Verdi, R.S. (2009). How Does Financial Reporting Quality Relate to Investments Efficiency? Journal of Accounting and Economics, 48: 12-131.

∗ Brandt, M. Brav, A. Graham, J. Kumar, A. (2010). The diosyncratic volatility puzzle: time trend or speculative episodes? Review of Financial Studies, 23 (2), 863-899.

∗ Brown, J. Falascheti, D. Orlando, M. (2010). Auditor Independence and Earnings Quality: Evidence for Market Discipline vs. Sarbanes-Oxley Proscriptions. American Lawand Economics Review, 12 (1): 39-68.

∗ Bushman, R. Piotroski, J. (2006). Financial Reporting Incentives for Conservative Accounting:  The Influence of Legal and Political Institutions, Journal of Accounting & Economics 42, 107-148.

∗ Bushman, R. Smith, A. (2001). Financial Accounting Information and Corporate Governance. Journal of Accounting and Economics, 32 (1-3), 237-333.

∗ Chaney, P. Faccio, M. Parsley, D. (2011). The quality of accounting information in politically connected firms. Journal of Accounting and Economics, 51(1–2), 58-76.

∗ Chen, Huifa. Qingliang, Tang. Yihon G, Jiang. Zhijun, Lin. (2009). International Financial Reporting Standards and Accounting Quality: Evidence from the European Union.

∗ Cheng, Q. Goh, B.W. Kim, J.B. (2015). Internal control and operational efficiency. European Accounting Assocaition Annual Congress, Research Collection School of Accountancy. 28-30.

∗ Clarkson, P. M. Fang, X. Li, Y. Richardson, G. (2013). The relevance of environmental disclosures: Are such disclosures incrementally informative? Journal of Accounting and Public Policy, 32(5), 410-431.

∗ Das, S. Pandit, SH. (2010). Audit Quality, Life-Cycle Stage and the Investment Efficiency of the Firm, www.ssrn.com.

∗ DeFond, M. Zhang, J. (2014). A review of archival auditing research. Journal of Accounting and Economics. In Press, doi:10.1016/j.jacceco.

∗ Doyle, J. Ge, W. McVay, S. (2005). Determinants of weaknesses in internal control over financial reporting, Journal of Accounting and Economics, 44(1/2), 193-223.

∗ Elzahar, H. Hussainey, Kh. Mazzi, F. Tsalavoutas, I. (2015). Economic consequences of key performance indicators' disclosure quality, International Review of Financial Analysis 39: 96-112.

∗ Embong, Z. Norman, M. Mohamat, S. (2012). Firm size, disclosure and cost of equity capital. Asian Review of Accounting Vol. 20 (2), 119-139.

∗ Ferrero JE. (2014). Consequences of financial reporting quality on corporate performance. Evidence at the international level. Estudios De Economia, 41: 49-88.

∗ Francis, J. LaFond, R. Olsson, P. Schipper, K. (2004). Costs of Equity and Earnings Attributes. The Accounting Review 79, 967-1010.

∗ Francis, J. Schipper, K. (1999). How financial statements lost their relevance. Journal of Accounting Research, 37 (2): 319-352.

∗ Habib, A. Azim, I. (2008). Corporate Governance and the value relevance of Accounting Information. Accounting Research Journal, Vol. 21, No, 2. 167-194.

∗ Habib, AH. Jiang, HA. (2015). Corporate governance and financial reporting quality in china: A survey of recent evidence. Journal of International Accounting, Auditing and Taxation, 24: 29-45.

∗ Hail L. C. Leuz Wysocki, P. (2010). Global Accounting Convergence and the Potential Adoption of IFRS by the U.S. (Part I): Conceptual Underpinnings and Economic Analysis, Accounting Horizons 24: 355-394.

∗ Hassan, O. Romilly, P. Giorgioni, G. Power, D. (2009). The value relevance of disclosure: Evidence from the emerging capital market of Egypt. The International Journal of Accounting, 44(1), 79-102.

∗ Iatridis, G. (2010). International Financial Reporting Standards and the quality of financial statement information. International Review of Financial Analysis, 19 (3), 193-204.

∗ Karamanou, I. Vafeas, N. (2005). The Association between Corporate Boards, Audit Committees, and Management Earning Forecasts: An Empirical Analysis. Journal of Accounting Research, 43(3), 453-486.

∗ Kothari, S. P. Li, X. Short, J. E. (2009). The effect of disclosures by management, analysts and financial press on cost of capital, return volatility, and analyst forecasts: A study using content analysis. The Accounting Review, 84(5), 1639-1670.

∗ Lang, M. Maffett, M. (2011). Transparency and liquidity uncertainty in crisis periods. Journal of Accounting and Economics 52, 101-125.

∗ Leuz, C. Oberholzer-Gee, F. (2006). Political Relationships, Global Financing and Corporate Transparency: Evidence from Indonesia. Journal of Financial Economics, 81(2): 411-439.

∗ Madhani, P. (2009). Role of Disclosure and Transparency in Financial Reporting. The Accounting World, 63-66.

∗ Morris J. (2011). The Impact of Enterprise Resource Planning (ERP) Systems on the Effectiveness of Internal Control over Financial Reporting, Journal of Information Systems.

∗ Rajgopal, S. Venkatachalam, M. (2011). Financial reporting quality and idiosyncratic return volatility. The Journal of Accounting and Economics, 51, 1-20.

∗ Salewski, Marcus. Henning Zülch. (2012). The Impact of Corporate Social Responsibility (CSR) on Financial Reporting Quality. http://www.ssrn.com.

∗ Sami, H. Zhou, H. (2004). A comparison of value relevance of accounting information in different segments of the Chinese stock market. International Journal of Accounting, 39 (4): 403-427.

∗ Serafeim, George. Ioannou, Ioannis. (2013). The Impact of Corporate Social Responsibility on Investmment Recommendations. www.ssrn.com.

∗ Shi, X. Wang, J. (2011). Cultural Distance between China and Us across Globe Model and Hofstede Model, International Business and Management, 2(1).

∗ Smith L.M. (2008). Are International Financial Reporting Standards (IFRS) an Unstoppable Juggernaut for US and Global Financial Reporting? The Business Review, Cambridge, 10(1).

∗ Strauss, A. Corbin, J. (1998). Basics of Qualitative Research: Techniques and Procedures for Developing Grounded Theory, Thousand Oaks: Sage Publications.

∗ Terol, A.B. Parra, M. A. Fernández, V. C. (2016). A model based on Copula Theory for sustainable and social responsible investments, Revista de Contabilidad, 19 (1), 55-76.

∗ Van Tendeloo, B. Vanstraelen, A. (2005). Earnings management under German GAAP versus IFRS. European Accounting Review, 14 (1), 155-180.

∗ Vasarhelyi, M.A. Halper, F.B. (1991). The Continuous Audit of Online Systems, Auditing: A Journal of Practice & Theory, 110-125.

∗ Wolk, Harry. I. Dodd, J. L. Tearney, M. G. (2001). Accounting Theory: A Conceptual and Institutional Approach, 5th edition, South-Western.

∗ Zimmerman, J.L. (2013) .Myth: External Financial Reporting Quality Has a First-Order Effect on Firm Value. Accounting Horizons,27,887-894.